Sygn. akt I SA/Gd 459/14
Wyrok Sądu Administracyjnego
z dnia 24 września 2014r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska,
po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 6 czerwca 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), po rozpatrzeniu odwołania P. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z 5 grudnia 2013 r. nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożonego obowiązku wykonania robót budowlanych (pkt 1 decyzji), zaś uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i ustalił nowy termin na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych, do dnia 31 lipca 2014 r. (pkt 2 decyzji). W decyzji wydanej przez organ I instancji w dniu 5 grudnia 2013 r. organ ten nałożył na P. L. obowiązek wykonania określonych czynności polegających na zlikwidowaniu elementów stalowych znajdujących się między pionowymi prętami krat zainstalowanych na balkonie mieszkania nr 1 zlokalizowanego na parterze budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w G., wykonanych niezgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. w sposób umożliwiający wspięcie się po nich do pomieszczeń położonych na wyższej kondygnacji w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót związanych z instalacją krat na balkonie mieszkania nr 1 do stanu zgodnego z prawem w terminie do dnia 15 lutego 2014 r. Decyzje powyższe wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu przeprowadził w lokalu mieszkalnym nr 1 zlokalizowanym w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w G. oględziny. W toku oględzin ustalił, że na balkonie lokalu nr 1 zlokalizowanego na parterze, zainstalowano kraty. Instalacji dokonał poprzedni właściciel lokalu mieszkalnego w 1983 r. lub 1984 r. Kraty składają się z czterech segmentów. Każdy segment posiada pionowe pręty w rozstawie około 51 cm, które są podzielone na mniejsze pola prętami poziomymi. Powstałe w ten sposób oczka są wypełnione wygiętymi prętami tworzącymi w pojedynczym polu cztery serca połączone rombem. Taki sposób wykonania krat, w ocenie organu I instancji, powoduje, że można się po nich wspinać na wyższe kondygnacje.
Odnosząc ten stan faktyczny do obowiązujących przepisów prawa organ stwierdził, że instalowanie krat na obiektach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę. Instalacja krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych wymaga zgłoszenia we właściwym organie architektoniczno-budowlanym. Inwestor nie dokonał zgłoszenia zamiaru instalacji przedmiotowych krat w organie architektoniczno-budowlanym. Natomiast, w dacie obowiązywania ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 1974 r. nr 38 poz. 229 ze zm.) instalacja krat wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Jednak w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego instalacji krat zamontowanych pod rządem ustawy z 1974 r. zastosowanie znajduje, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., ta ostatnia ustawa.
Dalej organ wskazał, że samowolnie zainstalowane kraty naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jedn. tekst Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690 ze zm.), które stanowią w § 300 ust. 1, że: kraty zewnętrzne, zastosowane w otworach okiennych i balkonowych, powinny być wykonane w sposób zapobiegający możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach.
W ocenie organu I instancji, zainstalowane kraty naruszają co prawda obowiązujące przepisy, jednak istnieje możliwość doprowadzenia zainstalowanych krat do zgodności z przepisami poprzez usunięcie elementów znajdujących się między pionowymi prętami i w ten sposób uniemożliwienie wspinania się po nich na wyższe kondygnacje. Organ uznał zatem, że istnieje możliwość legalizacji powyższych robót w oparciu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., o czym orzekł w sentencji wydanej przez siebie decyzji z 5 grudnia 2013 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. L., kwestionując prawidłowość wydanej przez organ I instancji decyzji.
W decyzji z 5 czerwca 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał się w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku wykonania robót budowlanych, natomiast – w punkcie 2 - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i ustalił nowy termin na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych, do dnia 31 lipca 2014 r.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy napisał, że organ I instancji przeprowadził dowód z oględzin balkonu lokalu mieszkalnego nr 1 przy ul. [...] w G. Z protokolarnych ustaleń z dokonanych podczas oględzin wynika że w mieszkaniu tym, zlokalizowanym na parterze budynku wielorodzinnego, wykonano okratowanie z prętów stalowych na balkonie. Okratowanie składa się z 4 segmentów, które można otwierać. Zewnętrzne segmenty są podzielone na dziewięć części o powtarzalnych wymiarach i wzorach. Pojedyncza część jest wypełniona wzorem (4 serca i romb ułożone z prętów około 0,6 i 0,8 mm). Segmenty są obwiedzione kątownikami stalowymi ok. 26 mm, 2 szt. o wysokości 1,00 x 1,52 m i 2 szt. 1,27 x 1,52 m. Okratowanie zostało wykonane w 1983 r. lub 1984 r. przez poprzednich właścicieli mieszkania po zgłoszeniu do spółdzielni. Według oświadczenia odwołującego, przez okres 30 lat okratowanie nie stanowiło problemu dla innych użytkowników bloku. Oprócz niego również inni lokatorzy posiadają okratowanie. W ocenie odwołującego okratowanie chroni mieszkanie przed wejściem złodziei do lokalu położonego na parterze. Każdy lokator zabezpiecza się przed złodziejami we własnym zakresie.
Rozpatrując niniejszą sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wynika że w okratowanie z prętów stalowych na balkonie przedmiotowego lokalu, wykonane zostało w taki sposób, że można się po nich wspinać na wyższe kondygnacje.
Jak wynika z treści art. 28 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią § 44 ust. 1 pkt 4d rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, pozwolenia na budowę wymaga wykonanie innych inwestycji budowlanych mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich.
Dalej organ odwoławczy napisał, że z uzyskanych informacji z Wydziału Urbanistyki Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego w G. wynika, że w aktach archiwalnych budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] brak jest dokumentów dotyczących pozwolenia na zainstalowanie krat na balkonie mieszkania nr 1 zlokalizowanego na parterze budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w G.
Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczy robót budowlanych polegających na wykonaniu w 1983 r. lub w 1984 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę okratowania z prętów stalowych balkonu mieszkania nr 1 przy ul. [...] w G.
Organ ten podkreślił następnie, że akceptuje interpretację art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny, zgodnie z którą przepisy art. 103 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. różnicują sytuację prawną sprawców tzw. samowoli budowlanej w zależności od tego, czy zakończenie budowy obiektu bez pozwolenia budowlanego nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1995 r., a więc przed dniem wejścia w życie przepisów prawa budowlanego z 1994 r. Jeżeli zatem budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według stosowanych odpowiednio przepisów prawa budowlanego z 1974 r.
Dalej organ ten wyjaśnił, że przez obiekt budowlany zgodnie z treścią art. 3 pkt 1a, 1b i 1c ustawy z 1994 r., należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Z kolei zgodnie z treścią art. 3 pkt 7 tej ustawy przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego
Odnosząc powyższe do ustalonego stanu faktycznego organ napisał, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy art. 37 bądź 40 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Przedmiotowe postępowanie administracyjne, jak podkreślił organ, nie dotyczy budowy obiektu budowlanego, lecz wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu w 1983 r. lub w 1984 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę okratowania z prętów stalowych przedmiotowego balkonu. W niniejszym przypadku nie znajdzie zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., tym samym również nie znajdą zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r.
Powyższe rozważania prowadzą, zdaniem organu odwoławczego, do konkluzji, że postępowanie administracyjne wszczęte w niniejszej sprawie winno toczyć się na podstawie przepisów obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane i wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
- bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
- w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
- na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
- w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 tej ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego
albo
nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Zgodnie z treścią § 300 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, kraty zewnętrzne zastosowane w otworach okiennych i balkonowych, powinny być wykonane w sposób zapobiegający możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach.
Mając na uwadze powyższe, organ wskazał, że wykonanie samowolnych robót budowlanych polegających na wykonaniu w 1983 r. lub w 1984 r. okratowania z prętów stalowych balkonu, niezgodnie z obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisami rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jak również w sposób niezgodny z obowiązującym w dniu wykonania przedmiotowych robót budowlanych przepisem § 44 ust. 1 pkt 4d rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego,